Een onafhankelijke gids
voor lange-afstandswandelpaden
in Nederland en België.
Amsterdam → Parijs
De GR 12 is de wandelroute van Amsterdam via Brussel naar Parijs. Grote Routepaden noemt in oktober 2026 een totale lengte van ongeveer 940 km; oudere bronnen houden het op 977 tot 985 km, omdat het tracé intussen op verschillende plaatsen is ingekort en verlegd.
In Nederland volgt de GR 12 het Floris V-pad (255 km, Amsterdam–Bergen op Zoom). Daarna loopt de route door de provincie Antwerpen, via Lier en Mechelen naar Brussel, door Henegouwen en de provincie Namen naar de Franse grens bij Moulin-Manteau, en door de Franse Ardennen en Picardië naar Parijs.
Drie hoofdsteden
De GR 12 begon als Franse route tussen Parijs en de Franse Ardennen. Vanaf 1971 werd het Belgische vervolg gemarkeerd; het Belgische deel werd in juli 1972 ingehuldigd en de aansluiting tot Brussel was in 1973 klaar. Later kwam de verbinding met Amsterdam erbij via het Floris V-pad.
Het karakter wisselt sterk. In Nederland loop je over dijken, kades en jaagpaden. In Vlaanderen volgen de bossen ten noorden van Antwerpen (Peerdsbos, Moretusbos), de Netevallei bij Lier, Mechelen en dwars door Brussel langs het Atomium, de Grote Markt en de Zavel naar Ukkel en Beersel. In Wallonië wordt het landschap heuvelachtiger: het hellend vlak van Ronquières, de Samber bij de Abdij van Aulne, Walcourt, Philippeville en het Viroinvallei bij Olloy en Dourbes. In Frankrijk gaat het via Rocroi, Signy-l’Abbaye, Soissons, Pierrefonds en Senlis naar de rand van Parijs.
Per land en gewest
| Nr | Van → Naar | km | |
|---|---|---|---|
| NL | Amsterdam (Dam) → Bergen op Zoom — Floris V-pad, 13 etappes | 255,0 | |
| VL | Bergen op Zoom → Kasteelbrakel (Braine-le-Château), via Lier, Mechelen en Brussel | 188,0 | |
| W | Kasteelbrakel → Moulin-Manteau (Franse grens), via Ronquières, Walcourt en Viroinval | 212,0 | |
| FR | Moulin-Manteau → Parijs, via Rocroi, Soissons en Senlis | — | |
| var | Variant West: Schoten → Mechelen via Antwerpen-stad (60 km) | 60,0 |
Bronnen: Wandelnet (Floris V-pad, 255 km) en Grote Routepaden (Vlaanderen en Brussel, 188 km; totaal ca. 940 km). Het Waalse deel is volgens Engelstalige Wikipedia ca. 212 km; dat getal konden we niet bij Sentiers GR zelf bevestigen. Voor het Franse deel geven bronnen uiteenlopende lengtes (Wikipedia: 346 km in een oudere versie van het tracé). Indicatieve dagetappes staan hieronder.
Indicatief
Er is geen officiële dagindeling voor de hele GR 12. In Nederland gebruik je de 13 etappes van het Floris V-pad. De Vlaamse topogids van Grote Routepaden beschrijft het traject Bergen op Zoom – Kasteelbrakel in vier deeltrajecten plus de variant. Voor de rest moet je zelf plannen. Een voorbeeld voor het Belgische deel (rond 20 km per dag):
Indicatieve indeling, geen officiële etappes. Gebaseerd op gelopen etappes op fredrando.be en de beschrijving van Grote Routepaden. De afstanden zijn afgerond en kunnen afwijken van het actuele tracé; plan met de topogids of het GPX-bestand van de beheerder. De markering in het veld gaat altijd voor.
Logistiek & onderweg
Treinstappen. Het traject van Amsterdam tot Brussel is goed met de trein te combineren: Bergen op Zoom, Kapellen, Lier, Mechelen en Brussel hebben stations. In Wallonië liggen de stations dunner gezaaid (o.a. Walcourt, Philippeville).
Grens. Tussen Bergen op Zoom en de Belgische grens loop je via Huijbergen en Ossendrecht; de grens ligt bij Putte en Zandvliet.
Nederland: wandelgids Floris V-pad (Wandelnet).
Vlaanderen & Brussel: topogids ‘GR 12 Amsterdam-Parijs, deel Vlaanderen & Brussel’ van Grote Routepaden (editie 2023).
Wallonië: de oude topogids van Sentiers GR (2009, samen met de GR 121) is uitverkocht en wordt herzien; GPX is wel beschikbaar.
Frankrijk: beheerd door de FFRandonnée. Bij de Étangs de Commelles sluit de route aan op de GR 1; via de GR 655 kom je in het centrum van Parijs.
Wit-rood
Over de hele lengte wit-rood: in Nederland als LAW, in België en Frankrijk als GR. Zie tekens & wegwijzers.
Officiële bronnen
GPX van het Nederlandse deel: Wandelnet. Vlaanderen en Brussel: Grote Routepaden (ook op Komoot en RouteYou). Wallonië: Sentiers GR. Zie ook GPX & kaarten.
Kort antwoord
Verwante paden