Een zorgvuldig samengestelde gids
voor lange-afstandswandelpaden
in Nederland en België.
Scheveningen → Bad Bentheim (DE)
Het Marskramerpad volgt de oude handelsroute van de marskramers — rondtrekkende kooplui — van de Hollandse kust tot het Duitse Bentheim. Onderdeel van de Europese E11.
In 18 etappes gaat het van het Scheveningse strand via het Groene Hart, de Veluwe en de Achterhoek naar het Twentse grensland en uiteindelijk Duitsland.
Editoriaal
Het Marskramerpad is een van de oudste Nederlandse LAW's en — voor wie van geschiedenis houdt — het meest gelaagde. Marskramers liepen tussen de zestiende en negentiende eeuw met manden en pakken aan Hollandse waar van dorp tot dorp; de route die het pad volgt komt grotendeels overeen met de hoofdwegen die zij gebruikten.
Praktisch is het pad uitstekend te combineren met internationale aansluitingen: in Bad Bentheim sluit het aan op de Duitse E11, die doorloopt naar Berlijn en Polen. Wie het Marskramerpad als eerste etappe van een grotere onderneming ziet, kan dat ambitieus opzetten.
Zomer en vroege herfst zijn het meest prettig — de open Veluwe is in juli wel heet maar geeft de beste vergezichten. Reken op gemiddeld twintig kilometer per dag; sommige etappes zijn langer, dus splitsbaarheid kan handig zijn.
18 dagen
| Nr | Van → Naar | km | Hoogte (m) | Notities |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Scheveningen→Leidschendam | 14 | — | Stedelijke start |
| 2 | Leidschendam→Boskoop | 19 | — | Plassengebied |
| 3 | Boskoop→Gouda | 13 | — | Hollandse polders |
| 4 | Gouda→Oudewater | 18 | — | Heksenwaag |
| 5 | Oudewater→Wijk bij Duurstede | 22 | — | Lekoever |
| 6 | Wijk bij Duurstede→Amerongen | 18 | — | Utrechtse Heuvelrug |
| 7 | Amerongen→Rhenen | 14 | — | Grebbeberg |
| 8 | Rhenen→Wageningen | 16 | — | Wageningse berg |
| 9 | Wageningen→Otterlo | 22 | — | Hoge Veluwe |
| 10 | Otterlo→Apeldoorn | 22 | — | Veluwse hei |
| 11 | Apeldoorn→Twello | 16 | — | IJsselrand |
| 12 | Twello→Lochem | 22 | — | Achterhoek nadert |
| 13 | Lochem→Borculo | 17 | — | Berkeldal |
| 14 | Borculo→Haaksbergen | 18 | — | Twentse grens |
| 15 | Haaksbergen→Boekelo | 16 | — | Buurserzand |
| 16 | Boekelo→Oldenzaal | 24 | — | Oldenzaalse stuwwal |
| 17 | Oldenzaal→De Lutte | 14 | — | Lutterzand |
| 18 | De Lutte→Bad Bentheim | 25 | — | Grensoversteek en finale |
Logistiek & onderweg
Naar de start. Scheveningen is bereikbaar met tram 1 of 9 vanaf Den Haag Centraal, of via Den Haag Hollands Spoor. De officiële start ligt bij de pier.
Vanaf het eindpunt. Bad Bentheim heeft een treinstation aan de lijn Hengelo–Bad Bentheim–Rheine, met aansluitingen op het Duitse net. Vanaf Hengelo zijn er rechtstreekse intercity's naar Nederland.
Tussenstops. Het OV-profiel is wisselend. Op de Veluwe zijn etappestarten soms alleen per bus bereikbaar; in de Randstad en Twente is het probleemloos.
Seizoen. Mei tot oktober. De winter is nat en de Veluwe-etappes vereisen dan een goede buienjas; mug- of horzelseizoen valt rond augustus op de heide.
Slapen. B&B's en herbergen liggen op redelijke afstand van elkaar. In Bad Bentheim zelf is er een goede selectie hotels die ook Nederlands begrijpen.
Grensovergang. De grens passeer je zonder formaliteiten, maar denk aan een paspoort als je in Duitsland verder reist; sommige Duitse hotels vragen erom bij inchecken.
Rood-wit
Rood-witte LAW-markering tot de grens; vanaf Bad Bentheim sluit het aan op de Duitse E11 met dezelfde rood-witte tekens, soms aangevuld met een groen 'X' of stertje. Het tracé is in beide richtingen gemarkeerd.
Meer over markeringen op tekens & wegwijzers.
Download
Tracegegevens via Wandelnet voor het Nederlandse deel; voor het Duitse deel verwijzen we naar de regionale Tourist-Info Bad Bentheim. Een geverifieerd GPX kan hier in de toekomst beschikbaar zijn.
Verwante paden